Görüşme Öncesi Sormanız Gereken 12 Soru

Bir hocayla görüşmeden önce sormanız gereken en önemli sorular; ücretin ne olduğu, görüşmenin neyi kapsadığı, hangi bilgilerinizin istendiği ve istediğiniz anda ayrılıp ayrılamayacağınızla ilgilidir. Bu yazıda on iki soruyu dört gruba böldük; her grubun altında sorunun neden sorulduğunu ve cevabın nasıl okunabileceğini yazdık. Listeyi telefonunuza kopyalayıp görüşme sırasında bakabilirsiniz.

Listeyi kullanmadan önce

Arama motorunda “büyü kızlar soruyor” gibi ifadelerle gezinen pek çok kişi, aslında aynı ortak endişeyi taşır: yanlış yere gitmek. Bu endişe yersiz değildir, ama sorular sormak endişeyi azaltmanın en pratik yoludur. Kibar, kısa ve net sorular sormak karşı tarafı küçük düşürmez; tersine, ciddiyetinizi gösterir.

Bu liste bir sınav değildir. Cevapların tamamı “doğru” çıksa bile karar yine sizindir; tamamı “belirsiz” çıksa bile bu bir suçlama değildir. Cevaplar yalnızca durumu görmenize yardım eder. Listeyi, görüşmeden önceki gün okuyup sakin kafayla hazırlanmanız daha verimli olur.

Ücret ve kapsam: ilk dört soru

Her görüşme bir takvim ve bir bütçe içine yerleşir. Bu yüzden ilk dört soru, görüşmenin çerçevesini çizer. Çerçeve netse sonraki konuşmalar rahatlar; belirsizse her yeni cümle, yeni bir pazarlığa dönüşebilir.

• 1. Toplam ücret ne kadar ve neleri kapsıyor? Parça parça değil, toplam rakamı sorun.
• 2. Sonradan eklenebilecek bir kalem var mı? “Gerekirse” cümlesinin ne anlama geldiğini sorun.
• 3. Ödeme ne zaman ve hangi yolla yapılıyor? Ödemenin görüşmeden önce mi, sonra mı istendiğini öğrenin.
• 4. Görüşme kaç kez, ne kadar sürecek? Süre belirsizse ücret de belirsizdir.

İlk sorular para konuşmak gibi görünür, ama aslında sınır çizmekle ilgilidir. Sınırı baştan bilmek, sonradan yaşanabilecek “bir de şu gerekiyormuş” anlarının önüne geçer. Cevap net değilse, “yazılı olarak da yazabilir misiniz” demek meşru bir istektir.

Net bir cevap aldığınızda bile telefonda söylenenleri bir not defterine geçirin. Rakam, tarih ve görüşme sayısını kendi cümlelerinizle yazın; ileride aynı konuşmayı hatırlamak için bu not size yardımcı olur.

Hangi hocayla görüşürseniz görüşün, bitirmek istediğinizde gerekçe sunmanız gerekmez; kısa bir cümleyle nasıl söyleyeceğinizi görüşmeyi sonlandırmak istediğinizde ne söyleyeceğinizi anlatan yazıda bulabilirsiniz.

Bilgi ve mahremiyet: beşinci ile sekizinci sorular

Mahremiyet, bu alanda sık atlanan bir başlıktır. Bir insan zor bir dönemde yardım ararken, aile içi gerginlik, sağlık sıkıntısı ya da ilişki sorunu gibi çok özel şeyleri anlatabilir. Anlatılanların ne olacağını önceden bilmek, sonradan duyulabilecek tedirginliği önler.

• 5. Benden hangi bilgiler istenecek? Ad, yaş ve kısa bir durum özeti çoğu zaman yeter; fazlası için gerekçe sorun.
• 6. Fotoğraf ya da kişisel eşya istenecek mi? Bu soruya “hayır” cevabı almak sizi rahatlatır.
• 7. Anlattıklarım kimlerle paylaşılır? Mahremiyetin nasıl korunduğunu öğrenin.
• 8. Üçüncü kişileri ilgilendiren bir talebim varsa nasıl ele alınır? Başkasının iradesini etkilemek isteyen taleplerin neden ele alınmadığını bilmek önemlidir.

Beşinci ve altıncı sorular en sık geçiştirilen sorulardır; çünkü insanlar zaten yardım istemenin getirdiği çekingenlikle konuşur. Oysa fotoğraf ve kişisel eşya, geri alınması güç bilgilerdir. İsteyenlere karşı temkinli olmak için bir sebep aramanız gerekmez.

Sekizinci soru ise etik çerçeveyle ilgilidir. Biriyle bağı kopmuş, sevdiği kişinin dönmesini isteyen ya da başka birinin hayatına müdahale etmek isteyen okuyucular da bu sorularla karşılaşır. Güvenilir bir görüşmecinin, başka bir kişinin iradesini etkilemeyi vaat etmemesi beklenir.

Yöntem ve sınırlar: dokuzuncu ile onuncu sorular

Yöntem sorusu, bilgi almaktan çok tutarlılığı anlamak içindir. Aynı soruyu iki ayrı günde, iki ayrı cümleyle sormak ve cevapların birbiriyle uyuşup uyuşmadığına bakmak, bir görüşmecinin tutarlılığını görmenin sakin bir yoludur.

• 9. Durumumu nasıl değerlendireceksiniz? Soruyu geniş tutun; cevap sizin anlayabileceğiniz bir dilde olmalı.
• 10. Bu konuda hangi sınırlarınız var? Neyi yapmadığını söyleyen biri, her şeyi yapabileceğini söyleyenden genellikle daha dengeli bir iletişim kurar.

Dokuzuncu soruya verilen cevap size yöntemin ayrıntısını vermek zorunda değildir; ama anlayabileceğiniz bir çerçeve sunmalıdır. “Sır” kelimesiyle geçiştirilen cevaplar tek başına bir hüküm değildir, fakat sorularınıza yer bırakmayan bir tutuma işaret edebilir.

Onuncu soru, kişiyi tanımak için güçlü bir sorudur. “Hastalık tedavisi yapıyorum”, “sonuç çıkacak” gibi ifadeler bu soru sorulduğunda duyuluyorsa, orada durup düşünmek gerekir. Sağlık iddiaları için bir hekime başvurmak gerekir; sağlık dışı alanlarda bile bir sonuç sözü güvenilir değildir.

Kayıt ve çıkış: son iki soru

• 11. Memnun kalmazsam ya da devam etmek istemezsem ne olur? Çıkış kapısının nerede olduğunu bilmek karar vermenizi kolaylaştırır.
• 12. Konuşmamızın özeti yazılı olarak bana gönderilebilir mi? Yazılı özet, sonradan bir yanlış anlaşılma olursa dayanak olur.

Çıkış sorusu çoğu zaman en az sorulandır, ama en çok işe yarayandır. Görüşmeye başlamak bir taahhüt değildir; devam etmemek de bir haktır. Karşı taraf bu soruya sert ya da duygusal bir baskıyla karşılık veriyorsa, “şimdi bırakırsan daha kötü olur” gibi ifadeler kullanılıyorsa, bu soru yerinde sorulmuş demektir.

Yazılı özet isteği ise sizi görüşme boyunca kontrol altında tutar. Kısa bir mesajla bile olsa, toplam ücret, görüşme sayısı ve konuşulan çerçevenin yazılı olması gelecekteki belirsizlikleri azaltır.

Cevapları nasıl okumalı?

Kısa bir örnek düşünelim: ücret sorusuna “görüşürüz, sonra bakarız” cevabı gelirse bu tek başına bir sorun olmayabilir; ama ikinci kez sorduğunuzda da aynı cevap geliyorsa, konunun ertelendiğini görürsünüz. Üçüncü kez sormaya gerek yok; ertelenen bilgi, zaten cevabın kendisidir.

Soruları sorduktan sonra yaşanan en yaygın hata, cevapları duyduğu gibi kabul etmek ya da duyduğu gibi reddetmektir. Oysa cevaplar, sizin durumunuz ve beklentilerinizle birlikte okunur. Birine verdiğiniz tepki, ona duyduğunuz güvenle ilgili olduğu kadar, o günkü ruh hâlinizle de ilgili olabilir.

“

Cevabı belirsiz bir soru, aslında sorulması gereken sorudur.

— Şemun Hoca

Cevapları tek tek puanlamak yerine, birlikte bakmak daha faydalıdır. Üç tür cevap vardır: net, belirsiz ve kaçamak. Net cevaplar sorunuzu doğrudan karşılar. Belirsiz cevaplar eksik bilgi içerir ama ek soruyla netleşebilir. Kaçamak cevaplar ise konuyu değiştirir ya da sorunuza başka bir soruyla karşılık verir.

“

Bir görüşmeci size zaman tanıyorsa, soru sormanız onu rahatsız etmez.

— Şemun Hoca

Bir iki kaçamak cevap, tek başına ayrılmak için sebep olmayabilir. Ancak aynı kalıp art arda yinelenirse (“önce başlayalım, sonra konuşuruz”, “bugün karar vermeniz gerekiyor” gibi), görüşmeyi sonlandırmak ve acele etmeden düşünmek yerinde olur. Bu durumlar için görüşmeyi hemen bitirmeniz gereken 10 an yazısındaki listeye de bakabilirsiniz.

Sormakta zorlanıyorsanız

Soruların sert görünmesinden çekiniyorsanız, yumuşak başlangıç cümleleri kullanabilirsiniz: “Kararımı rahat vermek için birkaç şey öğrenmek istiyorum”, “Önceden netleştirirsem içim rahat eder” gibi. Bu cümleler, soruyu bir itham olmaktan çıkarıp bir hazırlığa çevirir.

Bazı insanlar sorulara başlamadan önce utanç ya da korku hisseder. “Çok soru sorarsam yanlış anlarlar” düşüncesi bu duyguyu besler. Bu durumda soruları yazarak göndermek bir çözüm olabilir. Yazılı sorulara yazılı cevap gelmesi, hem sizin rahatlamanızı hem de kayıt oluşmasını sağlar. Telefonda konuşacaksanız, soruların yanına kısa bir boşluk bırakıp cevabı oraya yazmak, konuşma sırasında sizi toparlar.

Bir yakınınızı konuşmaya dahil etmek de mümkündür. Yanınızda biri varsa, sorular ve cevaplar ikinci bir gözden geçer; karar sürecinde tek başınıza olmadığınızı hissetmek de rahatlatıcı olabilir.

Kaygınız yoğun, uykusuzluğunuz sürüyor ya da gün içinde çarpıntı yaşıyorsanız, bu belirtiler çoğu zaman yaygın tıbbi nedenlere bağlıdır; önce bir hekime başvurmanız gerekir. Bunalmış hissediyorsanız 183 sosyal destek hattı ile ruhsal destek alabilir, acil bir durumda 112’yi arayabilirsiniz.

Görüşmeden önce hatırlanması gerekenler

• Bu alandaki iddialar bilimsel olarak doğrulanmış değildir; sonuç sözü veren ifadelere temkinli yaklaşın.
• Belirtileriniz için önce hekime başvurun; acil bir durumda 112’yi arayın.
• Ön ödeme, fotoğraf ya da kişisel eşya isteyenlerden uzak durun.
• Hazırlığınız bittiğinde de karar size aittir; acele etmek zorunda değilsiniz.

Soruları kime yöneltebilirsiniz?

Bu on iki soruyu Şemun Hoca’ya da yöneltebilirsiniz. Telefon ya da WhatsApp üzerinden yazacağınız ilk mesajda ücret, kapsam ve gerekli bilgiler konuşulur; ön ödeme, fotoğraf ya da kişisel eşya istenmez. İletişim sayfasından bu görüşmeyi başlatabilirsiniz. Hizmetlerin çerçevesini görmek için hizmetler sayfasına, çalışma biçimi için nasıl çalışıyoruz sayfasına, seçim ölçütleri için hoca seçerken nelere bakılır yazısına, genel merak için ise büyü gerçek mi yazısına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Hocaya görüşmeden önce hangi soruları sormalıyım?

Ücretin toplamı, görüşmenin kapsamı ve süresi, hangi bilgilerinizin isteneceği ve istediğiniz anda ayrılıp ayrılamayacağınız gibi temel sorulardan başlayabilirsiniz. Cevapları yazılı alırsanız karşılaştırması kolaylaşır.

Büyü kızlar soruyor gibi aramalarda çıkan listeler yeterli mi?

Bu tür listeler fikir verebilir, fakat sizin durumunuza özgü sorular içermez. Kendi sorularınızı hazırlamak ve cevapları kendi notlarınızda toplamak daha yararlıdır.

Hoca fotoğraf veya kişisel eşya isterse ne yapmalıyım?

Gerekçesini sorabilir ve ikna olmazsanız göndermeyebilirsiniz. Fotoğraf ve kişisel eşya geri alınması zor bilgilerdir; bunları istemeyen bir görüşmeyi tercih etmek daha güvenlidir.

Sorularıma net cevap verilmezse ne anlama gelir?

Tek bir belirsiz cevap hüküm için yeterli değildir. Aynı kaçamak tutum art arda tekrar ediyorsa karar vermeden önce zaman tanımak ve başka kaynaklara bakmak yerinde olur.

Görüşme sırasında rahatsız olursam ayrılabilir miyim?

Evet, ayrılma hakkınız vardır. Görüşmeyi istediğiniz anda sonlandırabilirsiniz; baskı ya da suçluluk duygusu yaratan ifadeler kullanılıyorsa bu durum sizi uyarmalıdır.